Intro
Amharisk • አማርኛ

የኖርዌይ የጤና አገልግሎት አጭር ታሪክ

ውጊያ በነበረባቸው አመታት (1918 – 1940) የኖርዌይ ህዝባዊ የጤና አገልግሎት ተሻሻለ። ህዝባዊ የጤና ክሊኒኮች የጤና ምርመራ እና የጤና ቅድመ ክትትል እንዲያካሂዱ ተቋቋሙ። አብዛኛዎቹ በገዛፍቃድ በሴቶች የሚከናወኑ ነበሩ። ብዙ ሀኪሞች እና ነርሶች ሰለጠኑ፤ የጤና ንፅህና እንደ የትምህርት አይነት በትምርት ቤቶች መሰጠትም ጀመረ።

ባለስልጣኖቹ ስለ የሳንባ ነቀርሳና ስለሌሎች የተለመዱ በሽታዎች ለህዝቡ አሳወቁ። ሰዎችም የጽዳትን አስፈላጊነትን እና እንዲሁም ስለ ተላላፊ በሽታዎች ማስወገድ መማር ጀመሩ። ባለስጣኖቹ ሲያደርጓቸው ከነበሩት ብዙ ነገሮች አንዱ የጽዳት ዘመቻ መትፋትን ለማስቆም መንቀሳቀስ ነው። ሌሎች እርምጃዎችም ህዝቡ በበለጠ የተመጣጠኑ ምግቦች እንዲበላ ዘመቻ ማካሄድን ያጠቃልሉ ነበር።

በአሁኑ ጊዜ የተሟላ ጤና ምን ማለት እንደሆነ ለማወቅ ከፍተኛ ትኩረት ይሰጠዋል። በምንበላው ምግብ፣ ኑሮ እና ጤና መካከል ስላለው ዝምድና ብዙ መረጃ እና እውቀት አለን። ፈውስ ሊሰጡ ወይም አብረን መኖር እንድንችል የሚረዱ ብዙ መድሃኒቶች እና የሕክምና አይነቶች አሉ። አዳዲስ መድሃኒቶችም በቀላሉ እየተስሩ ነው። በፊት ሊድኑ የማይችሉት በሽታዎችም በአሁኑ ወቅት በቀላሉ ሊፈወሱ ችለዋል። የነዙህ ሕመሞች አንዱ ምሳሌ ካንሰር ነው።

©J.W. Cappelens arkiv©J.W. Cappelens arkiv

ባለፉት 100 አመታት ኖርዌይ ውስጥ ስለነበሩ የሕክምና ለውጦች እድገቶች ተነጋገሩ። ያለውን ሕክምናም ከትውልድ አገራችሁ ጋር አወዳድሩት።

የአለም የጤና ድርጅት (WHO) ሙሉ ጤና ብሎ የገለጸው እንደሚከተለው ነው። «ጤና፡ ህመም ወይም አካለጎደሎነት ብቻ ሳይሆን ሙሉ የሆነ አካላዊ፣ አእምሮአዊ እና ማህበራዊ ደህንነት መኖር ነው። » የዚህን ትርጉም ተወያዩበት። ይህንን በአለም የጤና ድርጅት የተሰጠ ትርጉም እንደ መነሻ ነጥብ ከወሰድነው ደህና የሆነ ሙሉ ጤና መድረስ ይቻላልን?

Ansvarlig for disse sidene J.W. Cappelens Forlag AS. Læremidlet er utviklet med støtte fra Utdanningsdirektoratet. Tilbakemeldinger: intro@cappelendamm.no